Artikel in het DvhN: Strijd om auteursrecht op WOII-foto’s

Artikel in het DvhN: Strijd om auteursrecht op WOII-foto’s

Lieve lezers –

Wellicht dat jullie vandaag mijn naam in het Dagblad van het Noorden tegenkwamen. Het gaat om dit artikel : “Erfgoedinstellingen schrikken van torenhoge claims WOII-fotograaf”.

Sanne Meijer Onderweg is één van de vele organisaties die een flinke schadeclaim moet betalen voor het gebruik van een foto van de website Traces of War. Vorige week ontving ik een sommatiebrief van het incassobureau NL.Legal uit Cyprus, dat opereert vanuit een vestiging in Emmen. Hun cliënt, Anneke Moerenhout, eist van mij 500 euro schadevergoeding en 200 euro overige kosten voor het gebruik van één van haar foto’s.

Ik ben niet de enige: een groot aantal organisaties in Nederland heeft zo’n sommatiebrief ontvangen. Het gaat in totaal om vele, vele, vele duizenden euro’s.

De foto in kwestie is van een oorlogsmonument in Ter Apel. Afgelopen mei heb ik als vrijwilliger voor Open Joodse Huizen een lezing gegeven en een verhaal geschreven over de joodse familie From uit Ter Apel, die is omgekomen in de Tweede Wereldoorlog. Dit verhaal heb ik uit ideële overwegingen vrij toegankelijk op mijn website geplaatst. Ik gebruikte ter illustratie een foto van de website tracesofwar.nl. Omdat er geen naam bij de foto stond, heb ik tracesofwar.nl vermeld als bron.

Als ik ervan op de hoogte was geweest dat er auteursrecht op de foto zou rusten, zou ik deze nooit gebruikt hebben. Dat kon ik mijns inziens echter niet weten. Traces of War is een website van Stichting Informatie Wereld Oorlog Twee (STIWOT). STIWOT is een ideële ANBI-organisatie met een ideëel publiek doel, die stelt informatie gratis te verstrekken. Daarnaast heeft de foto heeft geen enkele artistieke of onderscheidende waarde. Iedereen kan de foto gemaakt hebben.

STIWOT heeft inmiddels de samenwerking met mw. Moerenhout beëindigd en neemt afstand van haar werkwijze. Deze zaak kent vele haken en ogen en brengt ook ongeoorloofde activiteiten van mw. Moerenhout aan het licht. Dit  heeft naar mijn gevoel een nare bijsmaak. Ik zal hier echter niet ingaan op de juridische details.

Wat mij steekt is dat het in deze zaak gaat om foto’s van oorlogsmonumenten, herdenkingsplekken en grafstenen. Ik vind het bijzonder kwalijk en verdrietig dat mw. Moerenhout, in aanloop naar 75 jaar bevrijding, geld probeert te verdienen aan 4/5 mei comités, joodse stichtingen, historische verenigingen, erfgoedorganisaties en andere organisaties die zich inzetten voor de herdenking van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Om die reden heb ik besloten de schadevergoeding niet te betalen. Ik had mijn inziens nooit kunnen weten dat een fotografe een commercieel belang zou hebben bij deze foto’s. Net als tientallen andere organisaties heb ik de claim gemeld bij Otte Strouken, jurist en bestuurslid van Brabantsheem. Samen met een stichting-in-oprichting zal hij zich over deze zaak buigen. Samen staan we sterker. Heeft jouw organisatie ook een brief van NL.Legal ontvangen? Neem dan contact op met Otte Strouken: o.strouken@gmail.com.

6 thoughts on “Artikel in het DvhN: Strijd om auteursrecht op WOII-foto’s

  1. Beste Sanne,
    We kennen elkaar niet, maar ik wil je toch mijn verhaal doen.
    Ook ik ontving een sommatiebrief van NL.Legal i.v.m. het onterechte gebruik van een foto. Natuurlijk behoor ik ook te weten dat foto’s downloaden van internet en publiceren niet mag. Deze foto was overigens van een restaurant. Mw. Moerenhout is beroepsfotograaf en schijnt een behoorlijk archief te hebben. Ik heb mijn rekening betaald. Ik vind, dat als ik een fout maak, dat hoe zuur ik het ook vind, zelf verantwoordelijk ben voor de gevolgen.
    Ik vraag me af, als ik jouw verweer lees waarin je wel toegeeft de fout gemaakt te hebben, je niet verantwoordelijk wil zijn voor de gevolgen.
    Hoe zou jij handelen als anderen jouw projecten of teksten downloaden – zonder toestemming – en dan zouden publiceren?
    Overigens vind ik het niet zo chic van jou om er nu de 75-jarige bevrijding etc. bij te halen. Dat is onzin natuurlijk. Auteursrecht is altijd van toepassing al zou het een foto van een koffiekopje zijn.
    Wil niet belerend zijn en wil je ook niet als een vaderfiguur toespreken, maar wees verstandig; laat je niet voeden door opruiende berichten in de media en de verkeerde raadgever.
    Ik ben in gesprek gegaan over de sommatie.
    Heb mijn verhaal gedaan, dat ik dit te goeder trouw had gedaan.
    Mw. Moerenhout is hier heel coulant mee om gegaan en we zijn tot een redelijke vergoeding gekomen.
    Voor mij een leermoment en heb hier een positief gevoel aan over gehouden.

    1. Koen, een fotograaf mag inderdaad daadwerkelijke schade claimen volgens de auteurswet. Zonder naamsvermelding en zonder toestemming is een inbreuk als de foto origineel genoeg is. Dat laatste valt te betwisten hier. Het gaat veelal om grafmonumentjes e.d. die zo goed mogelijk in beeld zijn gebracht. Bovendien heeft mw. Moerenhout ze zelf GRATIS op een informatieve site gezet. Een rechter zal niet mee gaan met een waarde van €500,- als misgelopen licentievergoeding voor foto’s die ze zelf GRATIS heeft verspreid. Dat lijkt op lokfoto’s.
      Ik begrijp mw Moerenhout wel. Er zijn al jaren heel wat fotografen actief met op deze manier geld binnen harken. Dat lukt ze, omdat mensen als jij Koen, betalen. En omdat gladde juristen aansluiting zoeken bij de hoogste tarievenlijst die er online te vinden is in plaats van de eigen tarieven. Regelrechte oplichting.

  2. Ik was toch een beetje benieuwd hoe dit in elkaar stak en me een heel klein beetje verdiept in de materie. Voor mij heeft Anneke Moerenhout volkomen gelijk.
    Het is pure diefstal om foto’s van een ander te pikken en er is niets kwalijks of verdrietigs aan om een vergoeding te vragen voor foto’s die iets met een oorlog te maken hebben. Daar gaat het helemaal niet om. Blijf er gewoon vanaf en ga zelf die foto’s maken!
    Ik weet niet over welke foto het gaat, maar die heeft volgens jou ook nog weinig artistieke of onderscheidende waarde.
    Je vindt die toch wel zo goed dat je de foto gaat gebruiken. Daar is het dan weer wél goed genoeg voor. Over hypocriet gesproken.
    En hoezo kan jij niet weten dat er iemand een commercieel belang heeft bij een foto? Het is een peulenschilletje om erachter te komen of iemand belang heeft bij een foto. Je had toch ook contact op kunnen nemen met de beheerder van de website waar de foto op stond? En zou je dat om een of andere reden niet lukken, dan is er altijd nog een speciaal bureau in Nederland waar je je donatie kan doen om jezelf te vrijwaren voor een claim.
    En, Sanne Meijer Onderweg, ik heb eens even naar de voorwaarden op jouw website gekeken.
    Je bent zo commercieel als maar zijn kan! En verder liegt het er niet om………..als iemand bij jou iets steelt zijn ze helemaal de “sigaar”! Reken dat maar eens uit……….How low can you go!

    1. Nou nou wat een agressie Rita.
      Sanne beweert toch helemaal niet dat je geen vergoeding mag vragen voor foto’s?
      Het is alleen een beetje raar dat een foto die gratis lijkt en gratis verspreid is op een informatieve site ineens €500 moet kosten. Dat soort bedragen worden echt NOOIT betaald voor al bestaande foto’s. Dat krijgt een fotograaf hooguit voor een foto in opdracht of een hele unieke exclusieve nieuwsfoto.

  3. Ik zie wel dat je er niet zoveel verstand van hebt Martine. En met agressie heeft het niets te maken hoor.
    Dat een foto gratis lijkt en gratis verspreidt wordt is natuurlijk onzin.
    Auteursrecht is altijd van toepassing. Het is ook een heel klein kunstje om dit na te gaan.
    En natuurlijk worden dergelijke bedragen WEL betaald voor al bestaande foto’s. Weleens van gebruikslicentie gehoord?
    Maar ik snap je boosheid ondertussen.
    Blijkt dat je zelf in de fout bent gegaan en nu zit je maar wat rond te schoppen als een puberaal kind.
    Je schreeuwt naar links en rechts, maar duidelijk is te merken dat je het niet snapt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *